মোৰ জীৱনত নাই এটি বন্ধোৱা বাট

মোৰ জীৱনত নাই এটি বন্ধোৱা বাট

সেইবাবেই হয়তো খাইছো বহুত উজুটি

জীৱনত ঘাট-প্ৰতিঘাট৷

কেনেকৈ মই বাটটো বান্ধিম

তাকে ভাবিও একো পোৱা নাই

বাটটো নথকাৰ কাৰণেই মৰিছো

ক’ত কিমান তিতা টেঙা খাই৷

কেনেকৈনো বগাই যাম পাহাৰ পৰ্বত

কেনেকৈ কাটিম বাট

কেনেবাকৈ কিজানি পিছলি পৰিম

প্ৰাণ নাইকিয়া হব মোৰ গাত৷

শিৰত বাৰু কেনেকৈ উঠিম

ভয়ক জিনি কেনেকৈ আনিম জয়

যদি বান্ধি নলওঁ মোৰ জীৱনৰ বাট

তেতিয়া হব যে মোৰ বহুত ক্ষয়৷

জীৱনৰ সকলো বান্ধোন চিঙিম কেনেকৈ

কেনেকৈ চলাম জীৱনৰ মহাৰথ

বন্ধোৱা হোৱা নাই নতুন বাট

আছে এটা কণ্টকময় পথ৷

মোক কোনে দিব উৎসাহ বাণী

প্ৰেৰণা,সাহস,নিৰ্ভীকতাৰ এষাৰি সুৱলা মাত

তাক পাই মোৰ গাত বল পাম

বন্ধাব পাৰিম নতুন বাট৷

কিন্তু কোনো যে কাষচাপি আহোতা নোলাল

নিদিলে এষাৰি সুৱলা মাত

কিন্তু মই প্ৰতিজ্ঞাবদ্ধ আজি

বান্ধিমেই মই মোৰ জীৱনৰ বাট৷

ৰোমন্থন

আজি মই অনুতপ্ত

অতীতৰ স্মৃতি ৰোমন্থন কৰি

সময় যে পাখি লগা কাড়ৰ দৰে

অতি শীঘ্ৰেই গ’ল আতৰি৷

পাখি লগা কাড় এৰাৰ পাছত

জানো কেতিয়াবা ধৰিব পাৰি

সময় মাথোঁঁ আহে যায়

লাভ আছে জানো অতীতক সুৱৰি!

কাৰণ কল্পনা সদায় মধুৰ

বাস্তৱ ভাবিব নোৱাৰা কৈ গধুৰ৷

দুখৰ হলেও অতীত সদায় শুৱনি

ভৱিষ্যত হে অন্ধকাৰ

যেন একোটা লোহাৰ বন্ধ কাৰাগাৰ৷

জীৱনত সোণালী সময়কন

এনেয়েই যে দলিয়াই পেলালোঁ

কিন্তু আজি বুটলি ধৰিব খুজিছো

সময় হেৰাই গল কালৰ বুকুত৷

অতীতৰ কথা ভাৱি নলগাওঁ লেঠা

বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ কথাকে ভাৱো

এতিয়াৰ পৰাই সময়ৰ সদ ব্যৱহাৰ

কৰিবলৈ চেষ্টা কৰো৷

টিউচন মাষ্টৰ

পুহৰ ঠেৰেঙা লগা জাৰত

ৰাতিপুৱাই ওলাই যাওঁ চাইকেল খনলৈ

কিয় মই জানো টিউচন মাষ্টৰ নহয়?

বহুতেই কয় মোৰ ল’ৰাটো

মোৰ ছোৱালীজনী চাই দিবা ৷

সময় মিলাই বহু কেই ঘৰলৈ যাওঁ

জাৰত কপি কপি  সদায় যাওঁ

সদায় গৃহস্থৰ এটাই প্ৰশ্ন

“মোৰ ল’ৰাটোৱে ছোৱালীজনীয়ে পাৰিছেনে?”

কিন্তু এদিনো সোধা নাই মোৰ বিষয়ে

কেতিয়াবা কৰে টিউচন ফিজৰ কম বেছিৰ আলোচনা৷

পঢ়ি থাকোতে ভাবিছিলো এদিন ডাঙৰ মানুহ হম

ভবাই নাছিলো মোৰ এনে দশা হব!

পুৱাই স্পৰ্শ হয় বাঢ়নীবিহীন চোতাল

এঘণ্টাৰ মূৰত পাঁও একাপ চাহ

তেতিয়াহে দেহৰ কপনি কমে৷

স্কুলৰ নাম্বাৰ ওৱান হৈ পাছ কৰোতে

দেখিছিলো বহুত সপোন

সেই সপোনে আজি আমনি কৰে!

ৰাতিলৈকে কৰা কষ্টৰ পাছতো

দুখে পিছ নেৰে৷

কেতিয়াবা ভাবো মোৰ চাৰ্টিফিকেটৰ কিবা জানো মূল্য আছে?

আছে আছে নহলেনো মানুুুহে মোক

মাহৰ শেষত টিউচন ফিজ

আৰু সদায় একাপ চাহ কিয় যাচে?

আমাৰ উপায় নাই

আমিয়েই ভাঙো আমিয়েই পাতো

আমিয়েই বোলে সকলো

আমাৰ ওপৰতেই চলে শোষণ

আমাকেই কৰে শাসন

আমিয়েই শিৰ নত কৰি

পাতি দিওঁ আসন৷

প্ৰলোভন দি আমাক বহুতেই ঠগে

সমাধান বিচাৰি আমাৰ কাষলৈ আহে

দেশপ্ৰেমিকৰ বক্তৃতাত যেন মুকুতাহে সৰে

কেতিয়াবা এমুঠি এসাঁজ খাই

আমি দেখো ৰঙীন স্বপ্ন!

আমিয়েই বোলে ৰজা

আমিয়েই প্ৰজা

কথাষাৰ জানো সঁচা?

আমাক বাৰে বাৰে ঠগা টোৱেই

ভুৱা গান্ধী,নেহৰুৰ পেছা!

ক’ৰবাত বন্দুক বাৰুদৰ আঘাতত

আমাৰেই প্ৰাণ যায়

প্ৰকৃতিয়েও বাৰে বাৰে আমাক কন্দুৱাই

আমি দুখীয়া নিচলা জনসাধাৰণ

আমাৰ উপায় নাই

আমাৰ উপায় নাই৷